PACJENT PO UDARZE W DOMU cz.I

Profilaktyka przeciwodleżynowa

•        stosowanie materacy przeciwodleżynowych,
•        zmiany pozycji co 2 –3 godziny,
•       smarowanie okolic najbardziej zagrożonych tłustą maścią, można nasmarować również spirytusem i posypać talkiem

Prawidłowe ułożenie pacjenta

•       ułożenie przeciwprzykurczeniowe kończyn niedowładnych, mające na celu zapobieganie wystąpieniu przykurczów w stawach porażonych kończyn
•       unikamy leżenia na plecach, gdyż sprzyja ono powstawaniu przykurczów
•       pacjent powinien leżeć na stronie porażonej
•       ułożenie kończyny po stronie porażonej: 
•        a)     kończyna górna – przedramię i ręka skierowana ku górze bądź ku dołowi, odwiedziona w stawie ramiennym i zgięta w stawie łokciowym pod katem 90 – 120 stopni, nadgarstek w zgięciu grzbietowym 15 stopni, w ręce miękki wałek (może być zwinięty ręcznik), kciuk wyprostowany i odwiedziony 
•         b)     kończyna dolna- lekko odwiedziona, zrotowana do wewnątrz, lekko zgięta w stawie kolanowym, a stopa powinna być podparta i ułożona pod katem prostym

Należy tak ułożyć chorego by rodzina i opieka medyczna podchodziła do niego od strony niedowładnej.

Należy pamiętać o:

•      zapobieganiu zapaleniu płuc - oklepywanie pleców, zapewnienie drożności dróg oddechowych (w razie konieczności odsysanie)

•        w przypadku trudności z żuciem i połykaniem, należy wkładać do ust małe ilości jedzenia i po każdym kęsie zwracać uwagę, aby w jamie ustnej nie zostawały resztki pokarmu, przygotowane posiłki powinny być miękkie lub rozdrobnione przed podaniem choremu, zalecana dieta półpłynna lub papkowata

•        monitorujemy funkcje oddawania moczu i stolca, kontrola diurezy (pęcherz moczowy musi być opróżniany co najmniej 4 razy dziennie, stolec musi być oddawany co najmniej 2 razy w tygodniu), zapobiegamy zaparciom 

Niezależnie od stanu chorego w procesie rehabilitacyjnym dążymy do uzyskania maksymalnej sprawności w wykonywaniu podstawowych czynności życiowych, szczególny nacisk kładąc na samodzielne spożywanie posiłków przez chorego, samodzielna toaleta, mycie się oraz ubieranie.

Ćwiczenia

Należy je rozpocząć najpóźniej drugiej doby od momentu przyjęcia chorego do szpitala.

Ze względu na stan chorego w pierwszych dniach ćwiczenia odbywają się w łóżku. Są to: ćwiczenia oddechowe i ćwiczenia bierne kończyn (wykonywane we wszystkich czterech kończynach). Wykonujemy je kilka razy dziennie. Czas wykonywania mieści się w granicach 5-15 minut i jest on uzależniony od stanu pacjenta.

Zalecany jest wówczas również masaż kończyn niedowładnych oraz ćwiczenia izometryczne w obrębie wszystkich kończyn.

Lekarz prowadzący podejmuje decyzje o uruchamianiu chorego, które prowadzi się stopniowo, począwszy od sadzania chorego w łóżku, poprzez sadzania w łóżku z nogami opuszczonymi poza łóżko, a kończąc na przejściu z pionizacji biernej do pionizacji czynnej i nauki chodzenia. Niezależnie od pozycji siedzącej i stojącej prowadzi się również ćwiczenia równoważne i ćwiczenia polegające na utrzymaniu prawidłowej postawy ciała. Szczególną uwagę zwrócić należy na naukę przesiadania się z łóżka na fotel / wózek inwalidzki i z powrotem.

Kolejnym etapem jest nauka chodzenia. Rozpoczynamy od krótkich dystansów. W miarę postępów wydłużamy odległości. Chory chodzi po równej i płaskiej nawierzchni, miejmy na uwadze cały czas zachowanie chorego, a zwłaszcza jego tolerancję wysiłku. W momencie, gdy chory zaczyna czynić postępy jest to sygnał dla nas, iż należy wprowadzić ćwiczenia na nawierzchniach nierównych lub pochyłych. Zasada jest ta sama, nieustannie kontrolujemy zachowanie chorego oraz monitorujemy jego tolerancję wysiłku. 

Ostatnim etapem jest nauka chodzenia po schodach. Podczas nauki podobnie jak wcześniej, miejmy na uwadze zachowanie chorego i nie przeceniajmy jego możliwości. Stopniowo zwiększajmy mu czas trwania ćwiczeń wraz ze wzrostem jego tolerancji na wysiłek. 

Wśród chorych z dominującymi zaburzenia utrzymania właściwej postawy ciała i zaburzeniami równowagi stosujemy ćwiczenia koordynacyjno-równoważne.


Cały czas chorego motywujemy i zachęcamy do jak największej samodzielności. 

Pamiętajmy, że nie pomożemy choremu wykonując wszystko za niego. 

Proces rehabilitacji jest procesem, w którym powinna uczestniczyć cała rodzina chorego.